Złagodzenie cierpienia pacjentów jest od dawna uznawane za jeden z priorytetów współczesnej medycyny. Jednakże do tej pory nie opracowano metody, która w odpowiedni sposób mierzyłaby ten aspekt choroby [1]. Powodem poszukiwań nowego narzędzia badawczego w tej dziedzinie stał się fakt doświadczanego przez chorych cierpienia, niewspółmiernego do ich choroby [2]. PRISM jest metodą obrazowego przedstawienia choroby przez badanego. Składa się z krążków w kolorach: żółtym – reprezentującym badanego, czerwonym – reprezentującym chorobę osoby badanej oraz niebieskim – czyli wsparcie, jakie osoba badana otrzymuje od otoczenia. Pierwotnie wykorzystywany był do badania pacjentów cierpiących na reumatoidalne zapalnie stawów. Okazało się, iż odległość PRISM (długość odcinka pomiędzy środkiem krążka żółtego i czerwonego) istotnie korelowała ze zmiennymi psychiczologicznymi [2]. Od tego czasu test ten ulegał licznym walidacjom. Początkowo składał się z prostokątnego arkusza papieru reprezentującego życie badanego (my life) oraz żółtego krążka oznaczającego badanego (myself), umiejscowionego w prawym dolnym rogu arkusza. Badani byli proszeni o umiejscowienie na kartce krążka czerwonego (my illness), reprezentującego chorobę, w celu określenia jaką rolę w swoim życiu jej przypisują [3]. Kolejnych badań walidacyjnych dokonał Vingerhoets i współpracownicy [3]. Autorzy zmodyfikowali oryginalną wersję PRISM trojako: po pierwsze do jednego krążka czerwonego, o wielkości takiej samej jak żółte, dodano jeszcze dwa. Jeden z krążków odpowiednio mniejszy, drugi odpowiednio większy od wyjściowego. W ten sposób otrzymano pomiar dodatkowej zmiennej, którą była wielkość postrzeganej choroby. Ponadto żółty krążek został przeniesiony z rogu kartki do środka dużego, obrysowanego koła. Trzecią modyfikacją było wprowadzenie wersji komputerowej PRISM. Wyniki wykazały, że PRISM-R II jest dobrym narzędziem, pozwalającym na uchwycenie aspektów choroby związanych z cierpieniem.

Obecnie PRISM składa się z jednego krążka żółtego o średnicy 50mm, który reprezentuje badanego, trzech krążków czerwonych o średnicach 30mm, 50mm oraz 70mm – reprezentacja choroby, a także trzech krążków niebieskich o takich samych jak powyższe średnicach, stanowiących reprezentację wsparcia otoczenia, które otrzymuje badany.  Ponadto biały arkusz papieru reprezentuje życie osoby badanej. Procedura badania polega na przedtawieniu badanemu białego arkusza papieru wielkości A4 z żółtym krążkiem umieszczonym po środku. Pacjent jest proszony o wyobrażenie sobie iż jest to reprezentacja jego życia oraz jego samego. Następnie osobie badanej zostaje zaprezentowany czerwony krążek, mający symbolizować chorobę. Badany zostaje poproszony o umiejscowienie go w wybranej przez siebie odległości od krążka żółtego, w zależności od natężenia wpływu wieranego na jego życie przez tę chorobę. Po umiejscowieniu krążka w odpowiedniej odległości pacjent ma możliwość wymiany go na mniejszy lub większy. Podobnie postępujemy z krążkiem niebieskim. Na tym procedura badania zostaje zakończona.

Najnowsze rozwiązanie to wykorzystanie technologii tabletów (komputerów z ekranem dotykowym) jako zamiennika kartki i różnokolorowych kółek. Ta metoda ma także dodatkową zaletę – pozwala na szybka ocenę położenia okręgów oraz dysponuje możliwością zapamiętywania uprzednich badań pacjenta, co szczegółnie ważne jest w terapeutycznym zastosowaniu PRISM. 

Bibliografia:

1. Büchi, S., Buddeberg, C., Klaghofer, R., Russi, E., W., Brändli, O., Schlösser, C., Stoll, T.,  Villiger, P. M., Sensky, T. (2002). Preliminary Validation of PRISM (Pictorial Representation of Illness and Self Measure) - A Brief Method to Assess Suffering. Psychotherapy and Psychosomatics, 71:333-341;
2. Büchi, S., Sensky, T., Sharpe, L., Timberlake, N. (1998). Graphic Representation of Illness: A Novel Method of Measuring Patients' Perceptions of the Impact of Illness. Psychotherapy and Psychosomatics, 67:222-225;
3. Klis, S., Vingerhoets,A. J. J. M., de Wit,M., Zandbelt, N., Snoek, F. J. (2008). Pictorial Representation of Illness and Self Measure Revised II (PRISM-RII) – a novel method to assess perceived burden of illness in diabetes patients. Health and Quality of Life Outcomes, 27(6):104;